Hilal Altin (41) is een van de weinige moslima’s in Nederland die yoga geeft en groeit onbedoeld uit tot een voorbeeld voor andere moslimvrouwen. In haar dagelijkse leven verweeft ze de islam en de yoga, die opvallend veel raakvlakken blijken te hebben.

In de islam zoek je verandering in jezelf, net als bij yoga”Hilal Altin
Het is een ochtend in 1981. De kleine Hilal zit op de grond en kijkt toe hoe haar vader zijn gebedsmat uitrolt richting Mekka. Hoe hij sierlijk naar voren buigt, op zijn knieën gaat zitten, zijn armen voor zich op de grond uitstrekt en gebeden prevelt. ‘Nu weet ik dat het eigenlijk asana’s waren’, lacht ze. ‘Van de berghouding ga je naar een vooroverbuiging, de kindhouding en de heldenzit.’ Op die kleine, kostbare momenten wordt haar liefde voor de islam en de yoga geboren. Al beseft ze dat jaren later pas.

Hilals ouders en oudste broer komen in 1974 naar Nederland, waar technische arbeidskrachten nodig zijn. Omdat het jonge gezin in Turkije onder één dak woont met opa en oma en naar vrijheid verlangt, wagen ze de sprong. Het is niet makkelijk, die eerste jaren. Maar na allerlei bijbaantjes zet haar vader een restaurant en later een slagerij op. In 1977 wordt Hilal geboren in Den Bosch. Haar ouders houden de geloofsopvoeding losjes. Wel in het weekend naar de Koranschool, niet de plicht om bijvoorbeeld te vasten. Ze is vijftien als de ommekeer komt, tijdens een spreekbeurt over de islam. ‘Een klasgenootje vroeg of ik mezelf eigenlijk wel een echte moslim vind? Shit, dacht ik, hier klopt iets niet.’ Langzaam pakt ze het bidden op, doet mee aan de ramadan en op haar zeventiende vouwt ze een hoofddoek om. Die blijft twee jaar. ‘Het bleef voor mij een stukje stof en voegde weinig toe aan de geloofsbeleving in mijn hart.’

2007, een sportschool in Tilburg. Hilal volgt voor het eerst een yogales, een ongebruikelijke keuze in de moslimwereld. ‘Officieel verbiedt de koran yoga niet, maar de wortels van yoga liggen wel in het hindoeïsme: een ander geloof. Er zijn dus moslims die yoga om die reden afkeuren.’ Zelf heeft ze daar weinig last van, al polst haar broer – meer uit nieuwsgierigheid – ‘of dit niet iets met een ander geloof is’. De energie en rust van yoga zetten haar aan de docentenopleiding te volgen en zich verder te verdiepen in de filosofie. En die verwart haar in eerste instantie. ‘Ik voelde me teleurgesteld, begreep er niets van. Is dit het nou? Met deze leefwijze ben ik gewoon opgegroeid.’ Ze vertelt dat de dharma van yoga, ons persoonlijke levenspad, de kern raakt van de islam: de zoektocht naar je ware ik. ‘Om volgens ons geloof in liefde te leven, moet je je ego opzij zetten, positieve energie creëren, je gedachten beheersen en vrij zijn van verlangens. Verandering zoek je altijd in jezelf, nooit buiten je. Precies zoals bij yoga.’ Helemaal toevallig is die parallel niet, legt ze uit. ‘Hoewel Mohammed in de zesde eeuw leefde en de sutra’s, de oude yogawijsheden, eerder geschreven zijn, hebben beide zienswijzen elkaar waarschijnlijk wel beïnvloed. Dit gebeurde via de zijderoute, waar vanuit de islam zich verspreidde. Ook yoga- en boeddhistisch gedachtegoed ging via India naar het Midden-Oosten.’

Seks zien wij als energie-overdracht waar we allebei voor open willen staan, niet als een moment waarin de één toevallig zin heeft”Hilal Altin

Zo maakt ze tijdens de yogaopleiding kennis met het principe van zelfbeheersing, brahmacharya, wat ze al kende als ‘murid’ (letterlijk vertaald vanuit het Arabisch: wilskracht). ‘We moesten ons een maand lang onthouden van snoep en gebakjes, waar ik dol op ben.’ Lacht: ‘In de vastentijd doe ik niet anders.’ Ook seksuele beheersing hoort hierbij, iets waar zij en haar man hetzelfde over denken. ‘Seks zien wij als energie-overdracht waar we allebei voor open willen staan, niet als een moment waarin de één toevallig zin heeft. Dan komt beheersing om de hoek kijken.’ Ze ontdekt ook dat haar dagelijkse gebeden hetzelfde doel dienen als de mantra’s uit de yoga. ‘Als je dit soort teksten zingt of zelfs in gedachten opnoemt, worden de cellen in je hersenen prettig geprikkeld, wat inzicht en kalmte brengt.’

Ze doet ze trouw, elke dag, in de auto op weg naar de school waar ze werkt als basisschooljuf. ‘Ik zet er een intentie mee en probeer mijn energie te versterken. Vaak herhaal ik in het Arabisch de zin ‘ik ben mij bewust van mijn gedachten en ego’. Of alleen het woordje ‘’Ilm’, kennis. Dat ik me openstel voor wat anderen mij kunnen leren.’ De gebeden en yoga blijken ook in droevige tijden een lifesaver. Zij en haar man koesteren al jaren de wens voor een tweede kindje. In 2015 is het zover, Hilal raakt weer zwanger. Maar na zestien weken, veel te vroeg, bevalt ze van een overleden kindje. Hij krijgt de naam Hasan Hûseyn, ‘het mooiste wat er is.’ ‘Het was ongelooflijk heftig en ontwrichtend, ik ben drie maanden thuis geweest. Maar het was ook een mooie tijd, een tijd van inzicht. Ik besefte me dat ik nu ten volle moet leven om me goed te bereiden op het leven hierna, waar ik ook in geloof.’ In die tijd pakt ze langzaam de yoga weer op, thuis en op les. ‘Dan zat ik op de mat en rolden de tranen spontaan over mijn wangen. Maar emoties moeten ook stromen, daar putte ik kracht en acceptatie uit.’ Die haalt ze ook uit een specifiek gebed, dat ze in die periode intensief opzegt: ‘Rasulallah’, een noodkreet om hulp en kracht. ‘De resonantie van die woorden is zó sterk, ik voel dan mijn hele borstkas gloeien.’

De resonantie van die woorden is zó sterk, ik voel dan mijn hele borstkas gloeien”Hilal Altin

Opvallend, juist van Nederlandse collega’s van de docentenopleiding krijgt Hilal de meeste vragen. ‘Jij bent toch moslim, kan dat wel naast yoga?’ Eentje vindt haar levensfilosofie zo uniek, dat ze Hilal aanspoort om er meer mee te doen. Dat doet ze nu ook, in haar eigen studio PilatesYogi in Tilburg. ‘Ik ben er voor iedereen, maar er komen steeds meer moslimvrouwen naar de lessen.’ Met een baan, kinderen en het huishouden hebben ze een druk leven en te weinig tijd voor beweging, merkt ze. ‘Schouders en heupen zitten vast, er komen wat pondjes bij. Ik help ze om meer in hun lichaam te komen, en dat werkt: hun bewustzijn groeit en ze worden energieker. Prachtig om te zien.’ Eerst is er nog wat schroom, de lichte angst ‘dat yoga iets met een Boeddha zou zijn’. Maar daar zijn haar leerlingen inmiddels overheen, want, zo legt ze ook uit in de les: yoga is geen geloof. Inmiddels durven ze er zelfs in hun omgeving voor uit te komen aan yoga te doen. Dat Hilal de lessen geeft, speelt zeker een rol. ‘Aan een Nederlandse docent zouden ze zich niet snel overgeven, vertrouwen is belangrijk.’ Aan het einde van de les geeft Hilal vaak een metta-meditatie, een oefening in liefdevolle vriendelijkheid. ‘Als mensen mij vragen wat mijn geloof nu eigenlijk is, antwoord ik: mijn geloof is liefde.’

Gepubliceerd in Yoga Magazine, augustus 2018.